Przepisy normujące urlop zwany „urlopem na żądanie” zawierają zapisy artykułów 167 i 167 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy..
W szkołach, w których organizacji przewidziano ferie (letnie albo zimowe) urlop wypoczynkowy przysługuje nauczycielowi w czasie tych ferii i w wymiarze odpowiadającym temu okresowi (art. 64 ust. 1). Pozostali pracownicy administracji i obsługi podlegają przepisami Kodeksu pracy .
Ze względu więc na fakt niemożności wykorzystania urlopu w innym terminie niż ustawowy, bezzasadne wydaje się prawo do skorzystania przez nauczyciela z prawa dotyczącego korzystania z urlopu na żądanie.
Problem powyższy nie występuje placówkach nieseryjnych i tam korzystanie z omawianej formy korzystania z urlopu przebiega jak w każdym innym zakładzie pracy.
Jak realizować przepis z Kodeksu Pracy odnośnie 4 dni urlopu wypoczynkowego w ciągu roku, które powinien udzielić pracodawca, jeżeli pracownik jest nauczycielem i obowiązuje go Karta Nauczyciela (KN) i urlop wykorzystuje w czasie ferii i wakacji? Kwestia ta nie jest jednoznaczna.
Zgodnie z art. 5 Kodeksu pracy, jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników (np. nauczycieli) regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się art. 5 :” Jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami.”
Kwestie związane z urlopami wypoczynkowymi nauczycieli regulują przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 64 ust. 1 i 5 u.k.n. nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której organizacji pracy przewidziano ferie letnie i zimowe, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania.
Nauczyciel zatrudniony przez cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym w szkole, w której organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze i na zasadach wskazanych wyżej.
Zgodnie z przepisem art. 5 kodeksu pracy jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Oznacza to, że przepisy pozakodeksowe w zakresie swojej regulacji mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu pracy. Zasada wyrażona w wymienionym przepisie odnosi się do przepisów regulujących w sposób odbiegający od Kodeksu między innymi nauczycieli objętych ustawą – Karta Nauczyciela (KN).
Nauczyciele, którzy nie są objęci KN, urlopy uzyskują na ogólnych zasadach, określonych w kodeksie pracy.